HIV-speldje aan het loket: Antwerps stadsbestuur meet met twee maten en twee gewichten

Het Antwerpse stadsbestuur vraagt het personeel om naar aanleiding van Wereldaidsdag het rode hiv-speldje te dragen, ook zij die aan het loket werken. BOEH! reageerde hier vandaag op in de Gazet van Antwerpen [zie onder] en op ATV en zal haar standpunt ook toelichten tijdens de eerstkomende Wakker op zondag (op 23 november).

Hoofddoek niet, hiv-speldje weer even wel

Het Antwerpse stadsbestuur vraagt het personeel om naar aanleiding van Wereldaidsdag het rode hiv-speldje te dragen, ook zij die aan het loket werken. De organisatie BOEH! (Baas over eigen hoofd!) begrijpt dit niet. “De stad bewijst nu dat de kledingvoorschriften alleen gelden voor personeel met een hoofddoek”, zegt Saïda El Fekri van BOEH!

Antwerpen

Op 1 december is het Wereldaidsdag. De personeelsleden krijgen van het stadsbestuur de vraag om het rode hiv-lintje te dragen en zo hun solidariteit te tonen met mensen met hiv en aids. Daarbij ontvangen ze zo’n speldje. Op sommige plekken wordt het symbool al gedragen, ook aan de loketten.

BOEH! vindt dit onbegrijpelijk. In maart 2007 vaardigde het stadsbestuur de dienstnota uit over de kledingvoorschriften. Daarin staat dat personeelsleden met een publieke functie geen tekenen van persoonlijke overtuiging mogen dragen. De dienstnota heeft het naast de hoofddoek ook over het hiv-speldje.

Acties

“Wij hebben op zich geen probleem met de campagne rond aids, maar het stadsbestuur overtreedt wel de eigen kledingvoorschriften”, zegt El Fekri. “Dit bevestigt onze overtuiging dat de kledingvoorschriften alleen in het leven zijn geroepen om personeelsleden met een hoofddoek te weren uit loketfuncties. We gaan ons vrijdag beraden over mogelijke acties. Als het stadsbestuur voorschriften oplegt, dan moeten ze voor iedereen gelijk zijn.” Schepen van Loketwerking Monica De Coninck (sp.a) ontkent de aantijgingen van BOEH! “Dit is een eenmalige afwijking op de kledingvoorschriften”, zegt kabinetsmedewerker Johan Renard. “De actie past binnen een grootschalige gezondheidscampagne rond aids. Vorig jaar was ons aandeel beperkt tot het aanbieden van speldjes in een mandje aan de loketten van onze diensten. Uit een evaluatie bleek dat de impact beperkt was. Daarom dat we dit jaar het personeel vragen om het rode lintje te dragen, ook aan het loket. Dat verhoogt de zichtbaarheid. Het klopt niet dat we de kledingvoorschriften hebben opgesteld om personeelsleden met een hoofddoek te weren aan het loket. We bouwen de kledingvoorschriften ook niet af.”

[Sacha Van Wiele, Gazet van Antwerpen, 21 november 2008]

Vrouwen delen paaseieren uit als protest tegen hoofddoekverbod

Brussel, zondag 16 maart 2008 – Vrouwenorganisaties delen morgen in Brussel, Gent en Antwerpen gratis paaseitjes uit. Met deze actie vragen BOEH!, Caleidoscoop, het Minderhedenforum, het Platform Hoofddoek of Niet – De Vrouw Beslist en het Vrouwen Overleg Komitee aandacht voor de gevolgen van het oprukkende hoofddoekenverbod voor het werken bij de overheid. De organisaties willen protesteren tegen Franse toestanden waarbij alles wat van ver of dichtbij ruikt naar religie wordt gebannen uit de publieke sfeer.

Het is algemeen bekend dat de bezorging van paaseieren doorgaans gebeurt door christelijk geïnspireerde klokken uit Rome. Ook Sinterklaas en de kerstboom hebben christelijke roots. Het zou ridicuul zijn om dergelijke gebruiken resoluut te gaan verbannen uit de publieke sfeer, uit naam van een misbegrepen ‘neutraliteit’.

Voor de actievoerende organisaties is het verbod op de hoofddoek in openbare functies even absurd en bovendien paternalistisch. De noodzakelijke neutraliteit van instellingen is niet hetzelfde als uniformiteit van personen. Diversiteit in levenbeschouwing mag zichtbaar zijn en kan zelfs maatschappelijk verrijkend zijn. Neutraliteit moet er zijn in de wijze waarop mensen hun job vervullen en niet in hun uiterlijk

Om duidelijk te maken dat ze met een ei zitten, delen de organisaties paaseieren uit in Gent, Anwerpen en Brussel. De gemeenteraad van Gent stemde in november voor het hoofddoekverbod, in Antwerpen is het hoofddoekverbod voor loketbedienden intussen een jaar van kracht en het Brussels Gewest wil een hoofddoekverbod invoeren in het nieuw arbeidsreglement. In Antwerpen, waar de anti-hoofddoekgolf begon, zal BOEH! aan burgemeester Patrick Janssens op maandagavond een speciale boodschap overhandigen.

“Als allochtone koepelorganisatie maken wij ons zorgen over de tewerkstelling van die vrouwen,” zegt Naima Charkaoui van het Minderhedenforum. “Je moet de moslima’s, en bij uitbreiding de personeelsleden van allochtone origine, nu al met een vergrootglas gaan zoeken in de ambtenarij. Het hoofddoekverbod is een extra barrière om meer diversiteit te krijgen in het personeelsbestand van die steden”. Om die bittere pil te slikken, heb je inderdaad kilo’s chocolade nodig.

“Een jaar na de invoering van een hoofddoekverbod in Antwerpen is er van de diversiteitsplannen van het stadsbestuur weinig te merken, “ zegt Yasmina Akhandaf van BOEH! “We zijn ook verbolgen over de manier waarop de loketbedienden met hoofddoek werden behandeld. Na jarenlange trouwe dienst moesten ze plots onzichtbaar worden. Is dat neutraliteit? Het wordt tijd dat Janssens & co toegeven dat het hoofddoekverbod rampzalige gevolgen heeft en dat het niet geholpen heeft om het maatschappelijk draagvlak voor diversiteit te vergroten.”

“Het VOK onderstreept dat het geen pleidooi houdt voor het dragen van een hoofddoek, maar wel voor het recht van elke vrouw om zelf te beslissen of zij, om welke reden dan ook, een hoofddoek wil dragen. Geen discriminatie van moslimvrouwen omwille van hun persoonlijke levensbeschouwing!”, aldus Sofie De Graeve van het VOK.

 

Praktisch

  • Gent: 8u aan station Gent Sint-Pieters
  • Brussel: 13u gebouw van Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Secretariaat-generaal – Human Resources Management – Directie Ambtenarenzaken), Kruidtuinlaan, 20 1035 Brussel
  • Antwerpen: 18u Grote Markt en gemeenteraad

PERSMEDEDELING: hoofddoekverbod stedelijk onderwijs Antwerpen?

Wij hebben uit vertrouwelijke bron vernomen dat Antwerps schepen van onderwijs Robert Voorhamme een hoofddoekverbod wenst in te voeren voor personeelsleden binnen het stedelijk onderwijs Antwerpen. BOEH! kant zich tegen elke vrouwonvriendelijke beslissing die vrouwen dwingt hun eigenheid te ontkennen! Dergelijke uitsluitingmaatregelen druisen in tegen het voorgehouden diversiteits- en emancipatiebeleid van de stad Antwerpen. Wij zijn diep teleurgesteld en maken een aantal kanttekeningen bij dit vrouwonvriendelijk en discriminerend voorstel.

Elke leerkracht wordt geacht ‘onpartijdig’ te zijn. Maar stellen dat een leerkracht met een hoofddoek haar levensbeschouwelijke overtuiging oplegt aan leerlingen vinden wij een zwak argument. Het is de taak van elke school om oplossingen te zoeken wanneer er zich incidenten zouden voordoen. Indien een leerkracht haar of zijn boekje te buiten gaat op basis van politieke of religieuze overtuiging, moet men de persoon in kwestie aanspreken op haar of zijn gedrag, niet op het uiterlijk. Dit probleem wordt niet opgelost door zelf als school aan onderdrukking te doen. Bovendien is een schoolreglement waarin het verbod vermeld staat een aantasting van de mensenrechten. Onderwijs moet juist een weerspiegeling zijn van de huidige multiculturele en multireligieuze samenleving. Een samenleving waar iedereen het recht heeft verschillend te zijn. Het onderwijs moet een voorbeeldfunctie nemen en er juist voor zorgen dat jongeren, ouders, leerkrachten leren omgaan met diversiteit. Een school die zich inlaat met de persoonlijke en levensbeschouwelijke keuzes van haar leerkrachten schendt zelf het neutraliteitsbeginsel. Dat politieke en commerciële symbolen geen plaats mogen hebben in onze scholen daar zijn wij het absoluut mee eens. Maar levensbeschouwelijke symbolen over dezelfde kam scheren als politieke en commerciële symbolen vinden wij een stap te ver. Er wordt evenmin rekening gehouden met het feit dat de hoofddoek voor de moslimvrouwen die het dragen geen religieus symbool is, maar een religieus voorschrift. Het dragen van een hoofddoek maakt bijgevolg deel uit van hun persoonlijke beleving van de islam.

Wij willen nogmaals benadrukken dat wij opkomen voor een actief pluralisme en inclusieve neutraliteit waarin er ruimte is voor mensen van alle religies en levensbeschouwingen op voet van gelijkheid. Neutraliteit moet gewaarborgd zijn op het niveau van de functie-uitvoering, niet op het niveau van uiterlijke kenmerken. De kern van emancipatie is immers het recht op vrije keuze. Wij willen dat dit ook geldt voor de keuze van vrouwen om een hoofddoek te dragen.

Het verbod zal gelden voor ‘alle personeelsleden van het stedelijk onderwijs’. Concreet gaat het over drie personeelsleden binnen het basisonderwijs met hoofddoek; één binnen het personeel van het secundair onderwijs; één personeelslid binnen het DKO met keppeltje en drie personeelsleden binnen het volwassenenonderwijs met hoofddoek. Naar de toekomst zal dit nefaste gevolgen hebben. Het verbod zorgt voor een beknotting van het recht op arbeid van moslimvrouwen. Dit is niet emancipatiebevorderend en is in strijd met de rechten van de mens. Wat met de stagiairs die momenteel op zoek zijn naar een stageplaats? Wat met de laatstejaarsstudenten die binnenkort afstuderen als leerkracht? Stad Antwerpen wil werk maken van een divers personeelsbeleid, ze wil drempels wegwerken om te garanderen dat diverse groepen kansen krijgen! Wel door een hoofddoekverbod op te leggen doet men net het tegenovergestelde. Wij zijn deze loze beloftes meer dan beu! Zowel op het niveau van onderwijs, tewerkstelling alsook de maatschappelijke aanvaarding van de allochtone gemeenschap gaat het van kwaad naar erger!

Wij betreuren dat dit plan achter gesloten deuren bekokstoofd wordt. Wij vragen ons af of de potentiële getroffenen in kwestie geraadpleegd werden. Zoniet heeft men blijkbaar na het doorvoeren van het verbod voor personeel nog niks geleerd.

Wij roepen het Antwerps stadsbestuur op dit voorstel op te bergen en conform het non-discriminatiebeginsel iedere burger, ongeacht haar of zijn afkomst, geloof of overtuiging als gelijke te behandelen. Wij zijn de hoofddoekendiscussie meer dan beu en vinden dat het tijd is dat er werk wordt gemaakt van de aanpak van de werkelijke problemen in onze stad!

Baas over eigen hoofd! – Antwerpen, 24 februari 2008

PERSMEDEDELING: hoofddoekstemming in Lier

Baas Over Eigen Hoofd! is een actieplatform dat is opgericht in januari 2007, naar aanleiding van het hoofddoekenverbod dat is ingevoerd door het Antwerpse stadsbestuur. Meerdere steden hebben de afgelopen maanden het voorbeeld van Antwerpen genomen. Zo wordt zelfs in Lier, waar men maar één hoofddoekdragende personeelslid telt, maandagavond (28 januari 2008) beslist over een hoofddoekenverbod voor het Lierse stadspersoneel.

BOEH! neemt noch standpunt in vóór de hoofddoek, noch tegen de hoofddoek. Het is aan elke moslimvrouw zelf om alle vrijheid de keuze te maken om al dan niet een hoofddoek te dragen! Dit is waar wij voor opkomen, voor de vrijheid van de vrouw om een eigen keuze te maken. Niemand heeft het recht om iemand een hoofddoek op te leggen, en niemand heeft het recht om iemand een hoofddoek te verbieden. Vandaar echter merken we dat meer en meer werkgevers eisen dat hoofddoekdragende moslima’s in het kader van het neutraliteitsprinci pe hun hoofddoek opleggen op het werk. Zo wordt het neutraliteitsprinci pe door verschillende instanties juist misbruikt wordt om een minderheid uit te sluiten.

We komen op voor een actief pluralisme en inclusieve neutraliteit waarin er ruimte is voor mensen van alle religies en levensbeschouwingen op voet van gelijkheid. Neutraliteit moet gewaarborgd zijn op het niveau van de functie-uitvoering, niet op het niveau van uiterlijke kenmerken. De kern van emancipatie is immers het recht op vrije keuze. Wij willen dat dit ook geldt voor de keuze van vrouwen om een hoofddoek te dragen. Wij zijn van mening dat een verbod op het dragen van een hoofddoek in een openbare functie het recht op arbeid van moslimvrouwen ernstig beknot. Dit is niet emancipatiebevorder end en is in strijd met de rechten van de mens.

Wij betreuren dat onder druk van rechts over een maatregel gestemd word die de bestaande discriminatie van allochtonen op de arbeidsmarkt vergroot. Wij betreuren dat het democratisch recht op zelfbeschikking en emancipatie van vrouwen door deze maatregel aangetast wordt. Dit is de zoveelste uiting van de steeds maar toenemende islamofobie in onze maatschappij, waar ook niet racistische partijen zodoende aan meewerken. Wij vragen aan de gemeenteraadsleden van de democratische partijen om hier niet aan mee te doen en om deze vrouwonvriendelijke maatregel maandagavond niet goed te keuren!

Baas over eigen hoofd, 28 januari 2008

PERSMEDEDELING: Stad Gent stemt voor een hoofddoekenverbod

Na Antwerpen neemt ook de Gentse gemeenteraad de beslissing om uiterlijke symbolen van religieuze, levensbeschouwelijke, politieke of andere overtuiging te verbieden voor stadspersoneel dat rechtstreeks in contact komt met klanten. Wij zijn diep teleurgesteld, maar vooral diep verontwaardigd. We zagen Gent als modelstad, de stad die bewees dat het allemaal kon zonder problemen. Nu creëert men juist problemen waar er geen zijn.

In de praktijk heeft dit vooral kwalijke gevolgen voor moslimvrouwen die nu of in de toekomst voor de stad (zullen) werken en een hoofddoek dragen. Stad Gent geeft hiermee een dubbel signaal: enerzijds wil men diversiteit binnen het personeelsbestand stimuleren, anderzijds moet die diversiteit zo weinig mogelijk zichtbaar zijn. Vrouwen met een hoofddoek worden onder het mom van emancipatie in feite gediscrimineerd. Wat zal er gebeuren met de vrouwen die al jaren op dezelfde plek en met dezelfde collega’s werken?

De hoofddoek is een praktijk die voortkomt uit een religieuze overtuiging. Moslima’s de vrijheid ontnemen de hoofddoek te dragen, raakt zowel aan het recht op godsdienstvrijheid als aan de zelfbeschikking en emancipatie van vrouwen. Daarom is het platform Baas over Eigen hoofd! zowel tegen het verbieden als tegen het verplichten van een hoofddoek.

Het verbod zorgt voor een beknotting van het recht op arbeid van moslimvrouwen. Meer en meer bedrijven en scholen nemen dit verbod over. Moslimvrouwen die een hoofddoek dragen kunnen op alsmaar minder werk- en stageplaatsen terecht en worden zo gemakkelijk afhankelijk van het inkomen van een partner, of belanden in laagbetaalde en minderwaardige jobs en opleidingen.

Het Gents stadsbestuur wil al jaren werk maken van een divers personeelsbeleid. We lezen ook dat het stadsbestuur drempels wil wegwerken om te garanderen dat diverse groepen kansen krijgen. Via een hoofddoekverbod doet men net het tegenovergestelde.

Wij kiezen voor inclusieve neutraliteit. Dat wil zeggen dat men neutraal moet zijn in de uitvoering van de functie, niet op het vlak van het uiterlijk. Een hoofddoek staat de professionele en correcte dienstverlening door een loketbediende niet in de weg. Integendeel: een werkneemster die zich gewaardeerd voelt op de werkplek, oefent haar job met meer plezier uit.

Het (ongewilde) gevolg van deze maatregel is dat hij Gentse burgers leert discrimineren in plaats van samen te leven met andersdenkenden en andersgelovigen. Een dergelijke houding leidt onvermijdelijk tot uitsluiting en intolerantie.

BOEH! wil dat vrouwen zelf kunnen beslissen om een hoofddoek te dragen of niet, zonder bemoeienis van de overheid of wie dan ook.

We willen dat het stadsbestuur het samenleven en samenwerken met mensen van alle religies en levensbeschouwingen erkent. We streven naar een inclusieve neutraliteit, wat inhoudt dat er ruimte is voor al deze mensen op voet van gelijkheid.

Baas Over Eigen Hoofd (BOEH!) – Antwerpen, 26 november 2007

 

BOEH! antwoordt op Baharak Bashar: Waarom de hoofddoek een pietluttigheid lijkt maar het niet is

Baharak Bashar ondertekent “Het platform hoofddoek of niet – de vrouw beslist” niet (“Pietluttigheid genaamd hoofddoek”, De Standaard van 23/11/07). Prima. Geen probleem. Maar als feministen vielen wij wel even achterover van haar argumenten. Ze gaat uit van een hiërarchie in onderdrukking en discriminatie: de pietluttige hoofddoek van enkele vrouwen versus discriminatie van alle mensen in België met ‘buitenlandse roots’. Aansluitend is ze tegen ‘uitzonderingsmaatregelen’ en voor structurele maatregelen, vooral werk. Ze pleit voor een compromishouding, want het dragen van een hoofddoek zal de xenofobie in België alleen maar aanwakkeren. Overigens ziet ze achter de hoofddoek enkel fanatisme en een ideologie die niet strookt met die van het feminisme. Ze is wel voor zelfbeschikkingsrecht van vrouwen, maar aangepast aan de sociale context.

De parallel tussen ‘Baas over eigen Buik’ en ‘Baas over eigen Hoofd’ is bewust gekozen. Dat heeft Baharak goed gezien. Bij de eerste slogan kan ze zich aansluiten bij de tweede niet. Beide gaan nochtans over het recht op zelfbeschikking van vrouwen, over het recht om zelf te beslissen in het ene geval over hun lichaam, in het andere over hun godsdienstbeleving. De eis van ‘Baas over eigen hoofd’ gaat volgens Barak voorbij aan een ‘fundamentelere maatschappelijke discriminatie die alle “allochtonen” treft’, namelijk de discriminatie op de arbeidsmarkt. “Baas over eigen hoofd” verengt een probleem van ‘allen’ tot een probleem van een specifieke groep. Met andere woorden het is een particularistische eis, die tot een eis om “uitzonderingsmaatregelen” leidt. Nu is ons inziens precies een van de kenmerken van (racistische) discriminatie dat het zich NIET beperkt tot één terrein. (Racistische) discriminatie op de arbeidsmarkt is een van de uitingen – een heel erge – van discriminatie op alle terreinen van het maatschappelijk leven, het sociale, het culturele, het politieke enzovoort. Een tweede kenmerk van (racistische) discriminatie is dat het verschillende groepen – vrouwen, mannen, laaggeschoolden, “allochtonen”, gelovigen, enzovoort – op verschillende manieren treft. Een derde kenmerk van (racistische) discriminatie is dat de verschillende vormen en niveaus ervan niet in aparte schuifjes zitten. De discriminatie die “allochtone”vrouwen en vervolgens vrouwen die een hoofddoek dragen treft is tegelijk algemeen en specifiek. De strijd tegen specifieke discriminatie (bv. het verbod op het dragen van een hoofddoek) kadert zowel in de algemene strijd tegen discriminatie als in die voor zelfbeschikking van vrouwen. In die zin is het hoofddoekendebat zeer relevant in het kader van een bredere maatschappelijke discriminatie en ongelijkheid. Vergeet daarbij niet dat het geenszins gaat om de “introductie van de hoofddoek” zoals Baharak Bashar stelt. In Antwerpen werken er al jaren vrouwen met een hoofddoek in publieksfuncties, één zelfs al 20 jaar. Misschien is de ene een “fanatieke gelovige” en de andere niet, maar dat gaat niemand aan. Wat telt is dat ze allemaal hun werk deden met alle respect voor de neutraliteit van de ambtenaar. Plots in 2007 kan dat niet meer. Komt de neutraliteit ineens in het gedrang? Dat gelooft toch niemand. Trouwens Baharak Bashar zelf heeft goed begrepen dat de verrechtsing, het Vlaams Belang en de groeiende intolerantie er voor veel tussen zitten. Maar ze ziet maar één uitweg: toegeven, zoals in Antwerpen. Gelukkig zijn er in Gent toch nog politieke krachten, die wel weerwerk willen bieden, hopelijk met succes….

Wat voor ons vast hangt aan het “pietluttige” hoofddoekendebat, dat wij overigens niet gestart hebben maar wel diegenen die hoofddoeken willen verbieden, is een visie op democratie in een samenleving, die multicultureler en multireligieuzer is dan ooit en die zo zal blijven. Hoe gaan wij – burgers van vele culturen en godsdiensten – om met dat nieuwe gegeven. Baharak Bashar kent maar een refrein: compromissen sluiten en keuzes maken in één richting, namelijk aanpassen.Waarom willen “geëmancipeerde” moslima’s zich ‘markeren’, vraagt ze zich af, waarbij ze een zeer ongelukkige parallel met de jodenster in de tweede wereldoorlog maakt. Alsof er geen verschil is tussen zelf kiezen voor religieuze kentekens en racistische kentekens opgelegd krijgen! Maar er is misschien wel een heel andere parallel die haar ontgaat: of je nu een hoofddoek draagt of niet, donker haar en een donkere teint volstaan als markeringen om gediscrimineerd te worden. Wie zit er aan de kassa in grootwarenhuizen en wie staat in het magazijn? Juist, we moeten er geen tekening bij maken. Sluit dan al je compromis om je hoofddoek af te doen, niets garandeert dat je verder komt dan het magazijn, als je al werk vindt. Karikaturaal gesteld. Ja, maar wel symbolisch voor hoe het vandaag werkt. Het recht opeisen om een hoofddoek te dragen vindt Baharak Bashar om uitzonderingsmaatregelen vragen. Uitzondering op wat? Op het recht van de sterkste? Sinds wanneer zijn rechten van een minderheid een uitzonderingsmaatregel? Over rechten van minderheden, daarover willen wij een ernstig debat in ons democratisch bestel, dat zich toch beroept op fundamentele waarden als vrijheid en gelijkheid. Een beetje verontrustend vinden wij de vraag van Baharak Bashar, hoeveel “nieuwe Belgen” moslim zijn en hoeveel voorstander van de hoofddoek. In een democratie is godsdienstvrijheid, zoals gezegd, toch geen kwestie van meerderheid/minderheid, maar een van rechten, die dezelfde vrijheid voor iedereen moet garanderen!? En de vraag of feministen die moslima’s met hoofddoek steunen, zich scharen achter de “ideologie achter de hoofddoek” vinden we zo mogelijk nog verontrustender. “Baas over eigen hoofd” verdedigt het recht van moslima’s om een hoofddoek te dragen of hem niet te dragen, in beide gevallen ZONDER dwang. Niet meer of niet minder. Het is geen uitspraak voor of tegen de hoofddoek, het is geen uitspraak over “de ideologie achter de hoofddoek”. Volgens Baharak Bashar hebben hoofddoeken en naakte vrouwenlichamen, die als verkoopmiddel worden ingezet, zonder meer dezelfde betekenis. Maar naakte of bedekte vrouwenlichamen op zich zeggen niets over onderdrukking of zelfbeschikking. Beide kunnen uitdrukking zijn van onderdrukking of van een strijd om zelfbeschikking. Dat “maatschappelijke sturing” daarin altijd meespeelt is een open deur intrappen. Vrouwen, die opkomen voor het recht om zich te kleden zoals ze willen, zonder dat dit nare maatschappelijke gevolgen heeft (in je borsten geknepen worden, als losbandige uitlokster van mannen bekeken worden, of als preutse kwezel gepest worden, het maakt niet uit), die vrouwen zijn feministen. En als feministen vinden “westerse” feministen en “moslim” feministen elkaar. Ze zijn het misschien niet altijd eens met elkaar – God beware ons – maar ze zijn wel zusters in hun strijd voor zelfbeschikking en voor de opbouw van een leefbare samenleving.

Baharak Bashar vindt dat we ons niet mogen laten afleiden door “een pietluttigheid” als de hoofddoek. Maar als die hoofddoek zo pietluttig is, waarom wil men hem dan verbieden in de eerste plaats? Hoe men het keert of draait, bij het debat rond de hoofddoek komen heel wat fundamentele democratische kwesties kijken. Daarom willen wij het er nu precies niet bij laten.

BOEH! antwoordt Tessa Vermeiren

Onder de titel “BOEH!-vrouwen, maak eens BOEL!” riep Tessa Vermeiren ons via haar blog op te reageren op de moord op Sadia Sheikh. Hieronder leest u ons antwoord. 

Liefste Tessa,

Met gemengde gevoelens hebben wij uw oproep naar een reactie van BOEH! gelezen. Het verbaast ons ten zeerste dat onze organisatie  – die zowel uit moslim- als niet-moslimvrouwen bestaat – de eerste was aan wie u dacht toen u het vreselijke bericht hoorde van de moord op Sadia Sheikh. Wij zijn inderdaad een actieplatform dat zich actief inzet voor de vrijheid van de vrouw om zelf te beslissen hoe ze zich kleedt, maar ook om zelf te beslissen welke weg ze inslaat met haar leven! Wij doen dit echter als vrouwen, niet als aanhangers van een bepaalde ideologie of cultuur.

Wat BOEH! voornamelijk doet is actie ondernemen als zogenaamd democratische instellingen en individuen op een of andere manier deze vrijheid van de vrouw proberen te belemmeren. Hoewel wij het nieuws van de “eremoord” in Charlerloi afgrijselijk vonden, vinden wij het vreemd dat men van ons een officiële veroordeling verwacht. Natuurlijk dat wij deze daad veroordelen, wij worden kotsmisselijk als we horen dat een man vindt dat hij het recht heeft om een vrouw te doden omdat zij zich niet wil schikken naar zijn wensen! U kent ons intussen toch goed genoeg om dit te veronderstellen. U roept het VOK ook niet telkens weer op het matje wanneer een Vlaamse man zijn vriendin doodt omdat hij het niet kon verkroppen dat zij hem verlaten heeft. Integendeel, u gaat er simpelweg vanuit dat zij dit veroordelen omdat zij er net alles aan doen om dergelijke wanpraktijken de wereld uit te helpen.

Het is ziekelijk dat zoiets onmenselijks in ons midden gebeurt, maar deze daad heeft te maken met de drang van sommige mannen om de vrouw te overheersen en niet met de islam. Het feit dat de doorsnee Vlaming ervan overtuigd is dat de islam ongelijkheid van man en vrouw voorstaat en daarom zulke gruweldaden promoot is niet enkel een uiting van cultureel racisme maar is net de reden waarom deze “eremoorden” een stille dood sterven. Het land zou in rep en roer moeten staan wanneer iets dergelijks gebeurt, omdat hier de universele rechten van de mens worden geschonden. En dit gaat iedereen aan!!

Met vriendelijke groeten,
Het BOEH!-actieplatform

PS: Als u desondanks toch nog een geschreven reactie wil van moslimvrouwen dan verwijzen wij naar de reactie van ‘Femmes Musulmanes de Belgique’ die u hieronder kan lezen. Het BOEH!-platform onderschrijft deze reactie.

Communiqué de presse: Violentées et tuées au nom de “l’honneur”, stop à l’horreur … Et aux amalgames!

C’est une nouvelle affaire de « crime d’honneur » qui a secoué la Belgique le lundi 22 octobre 2007 . Sadia Sheikh, 20 ans, belge d’origine pakistanaise est lâchement assassinée en pleine rue par son frère alors qu’elle refusait un mariage que ses parents voulaient l’obliger à contracter au Pakistan.

Ces pratiques ancestrales sont une dramatique réalité de par le monde, au-delà des différences culturelles, ethniques et religieuses. Chaque année, ce sont des millions de destins de femmes qui sont brisés au nom de coutumes moyenâgeuses que sont ces crimes dits « d’honneur », ces mariages forcés/précoces mais aussi des mutilations sexuelles.

Il ne s’agit pas seulement de coutumes honteuses et antérieures à l’islam, mais de pratiques qui mettent en cause l’équilibre psychologique des victimes et qui posent, par ses conséquences physiologiques, notamment pour les cas d’excision, un véritable problème de santé publique.

En tant qu’organisation pour les droits de femmes :

  • Nous ne ferons pas silence sur ces pratiques d’un autre âge et nous souhaitons que les langues se délient afin de dénoncer l’injustifiable, de briser les tabous et d’affronter le poids de ces traditions inhumaines, qui n’ont par ailleurs, aucun fondement religieux.
  • Nous dénonçons l’instrumentalisation de l’égalité entre les sexes à des fins racistes que suscitent ces atrocités perpétrées au nom de la tradition musulmane. Le débat concernant l’égalité entre les sexes est devenu une stratégie de stigmatisation des femmes « issues de l’immigration » par certains acteurs et actrices de la société civile en attribuant à l’Islam les violences que subissent les femmes.  D’aucuns légitiment leur « mission civilisatrice » à l’endroit de la femme belge de confession musulmane en surfant sur l’émotivité des consciences collectives afin de nourrir le sentiment islamophobe.
  • Nous refusons l’amalgame « voile/viol/excision » et regrettons que les luttes menées par les principales concernées au nom de leurs références religieuses lorsqu’elles délégitiment et condamnent l’excision et les violences sexistes  soient ignorées et systématiquement disqualifiées.

Les violences physiques à l’encontre des femmes ne sont pas l’apanage des populations de religion musulmane, c’est un problème de société qui touche l’ensemble des classes sociales.

Le collectif Femmes Musulmanes de Belgique condamne tous les meurtres perpétrés lors de ces prétendus « crimes d’honneur ». Ces crimes sont graves et continuent de permettre la domination des hommes sur les femmes.

Nous appelons également l’ensemble des institutions de la société civile à agir pour protéger les droits des femmes contre les violences physiques envers toutes les femmes, pour ces droits qui ne sont pas seulement basés sur le sexe, mais qui sont aussi une atteinte à la dignité humaine et aux droits humains à fortiori.

Le collectif Femmes Musulmanes de Belgique, novembre 2007.

Modeshow met een missie

Naar aanleiding van de discriminerende beslissing van de Raad van het gemeenschapsonderwijs met betrekking tot het dragen van religieuze symbolen door leerkrachten levensbeschouwelijke vakken en het nakende hoofddoekenverbod in de stad Gent heeft het platform BOEH! (Baas over eigen hoofd) op zondag 4 november 2007 tijdens de Fashion Show een beroepenmodeshow gehouden. Een ‘modeshow met een missie’ om duidelijk te maken dat het dragen van een hoofddoek overal moet kunnen, voor iedereen die dat wil!

Deze beroepenmodeshow kan u nog eens in actie zien tijdens de Vrouwendag op 11 november 2007 in de Vooruit in Gent.

Waarom een modeshow?

BOEH! neemt noch standpunt in vóór de hoofddoek, noch tegen de hoofddoek. Volgens BOEH! is het aan elke moslimvrouw zelf om in alle vrijheid de keuze te maken om al dan niet een hoofddoek te dragen. Dit is waar BOEH! voor opkomt, voor de vrijheid van de vrouw om een eigen keuze te maken. En wij vinden dat van zodra een moslimvrouw deze keuze heeft gemaakt niemand het recht heeft om zich hiermee te bemoeien. Niemand heeft het recht om iemand een hoofddoek op te leggen, en niemand heeft het recht om iemand een hoofddoek te verbieden.

Echter, wat we vandaag zien is dat nagenoeg alle werkgevers – op enkele na – van de hoofddoekdragende moslima’s eisen dat ze hun hoofddoek afleggen op het werk. Verpleegsters mogen geen hoofddoek dragen, schooljuffen mogen geen hoofddoek dragen, Antwerpse loketbedienden mogen geen hoofddoek dragen, zelfs schoonmaakpersoneel mag geen hoofddoek dragen. En waarom? Omwille van het neutraliteitsprincipe! Welnu, het neutraliteitsprincipe is op zich een schitterend principe nét omdat het als doel heeft de minderheden te beschermen. Neutraliteit betekent dat iemand die een bepaalde functie uitoefent, iedereen waarmee die in contact komt op een gelijkwaardige manier behandelt. Dit wil zeggen dat er niet mag gediscrimineerd worden op basis van geslacht, niet op basis van huidskleur en ook niet op basis van de religieuze overtuiging.

Dát principe dat net tot doel heeft de minderheden te beschermen wordt vandaag door verschillende instanties misbruikt om een minderheid uit te sluiten. De hoofddoekdragende moslimvrouwen wordt op basis van dit prinicipe de toegang tot de arbeidsmarkt ontzegd. Dit is iets waar BOEH! zich niet bij kan neerleggen. Tot hiertoe is de moslimvrouw ontzettend actief geweest in het vervullen van al haar “plichten”, en niet alleen in het vervullen van haar eigen plichten maar vaak ook in die van talloze anderen. We moeten echter toegeven dat ze passief is geweest in het opkomen voor haar rechten, en daar willen wij voortaan verandering in brengen.

Wij willen voorkomen dat er een prijs wordt geplakt op onze vrijheid, want van zodra we dat verkopen hebben we niet alleen niets meer, maar zijn we ook niets meer!

BOEH! derde laureaat in Prijs voor Democratie

BOEH! is zeer blij te melden dat ons jonge platform derde laureaat werd in de Prijs van de Democratie. Deze prijs wordt uitgereikt op initiatief van Democratie 2000 en vzw Trefpunt. Jaarlijks wordt een persoon of een organisatie bekroond die zich heeft onderscheiden in de strijd voor de democratie.

Tom Barman (initiator van 0110) won de prijs, Maria Vindevoghel (vakbondsafgevaardigde Flightcare) werd tweede. De uitreiking vond plaats op zaterdag 21 juli tijdens de Gentse Feesten.

Hieronder vindt u het dankwoord dat BOEH!-vertegenwoordigsters tot het publiek richtten:

“Begin dit jaar nam het Antwerps stadsbestuur de beslissing om uiterlijke symbolen van religieuze, levensbeschouwelijke, politieke of andere overtuiging te verbieden voor stadspersoneel dat rechtstreeks in contact komt met klanten. Deze maatregel werd bekend als ‘het hoofddoekverbod’. Voor moslimvrouwen die voor de stad werken heeft dit nefaste gevolgen. Zo worden vrouwen met een hoofddoek onder het mom van emancipatie in feite gediscrimineerd. Vrouwen die al jaren op dezelfde plek en met dezelfde collega’s werkten, werden overgeplaatst. Anderen geven gehoor aan het verbod maar voelen zich onheus behandeld door het stadsbestuur.

Baas over eigen hoofd!! is een actieplatform van diverse allochtone en autochtone (vrouwen)organisaties ontstaan in januari 2007 naar aanleiding van de invoering van deze vrouwonvriendelijke richtlijn!

BOEH! eist de intrekking van deze kledingrichtlijn en vraagt daadwerkelijke en effectieve maatregelen om werk te maken van een volwaardige participatie en behandeling van allochtonen in onze samenleving.

Om een breed maatschappelijk draagvlak te creëren voor die eis lanceerde BOEH! een postercampagne met 21 bekende Vlamingen, gericht aan alle Antwerpenaren! De slogan luidde: “Hoofddoek? de vrouw beslist”.

Ondanks het succes van de postercampagne, ziet het er nog niet naar uit dat de kledingrichtlijn zal worden ingetrokken. De vrouwen die sinds de invoering ervan overgeplaatst werden, zijn nog steeds onzeker van hun toekomst als werknemers bij de stad. Daarom zal BOEH! het zeker niet laten bij deze ene campagne!

In Antwerpen is ‘t stad zogezegd van iedereen. In Antwerpen is diversiteit realiteit. Maar verder dan die loutere vaststelling is het stadsbestuur nooit geraakt. Het diversiteitsbeleid van de stad Antwerpen is een lege doos. Diversiteit op zich is namelijk geen prestatie: het is een feit. Pluralisme daarentegen is een engagement, een engagement dat de stad Antwerpen dringend moet aangaan.

Antwerpen moet voorbij de one-liners en moet nu gaan werken aan samen-leven in diversiteit, samen praten over verschillen, samen ageren tegen stereotiepen, onwetendheid, angst en haat. De diversiteit in Antwerpen heeft niks met neutraliteit te maken: de verschillen tussen mensen zijn zichtbaar en zullen zichtbaar blijven. BOEH! duldt niet dat de stad Antwerpen moslimvrouwen onzichtbaar wil maken om racistische Antwerpenaren ter wille te zijn. Naar Antwerpen toe dan ook deze ene vraag: okee: diversiteit is realiteit, maar wanneer krijgt samenleven met respect voor democratische rechten prioriteit?

In BOEH! zijn moslimvrouwen meer dan elders zichtbaar. BOEH! toont aan dat moslimvrouwen geen arme dutsen zijn, maar mondige burgers. Maar ook niet-moslimvrouwen maken deel uit van BOEH! Dit initiatief wordt dan ook aangedreven door onze gezamelijke hoop op een andere samenleving. Geen utopische samenleving zonder conflicten of verschillen, maar juist een samenleving waarin het verschil centraal staat in een wederzijds engagement dat streeft naar oplossingen, naar ontmoeting, naar dialoog, naar erkenning.

We willen vandaag iedereen bedanken die ons de voorbije maanden gesteund heeft: alle vrijwilligers van BOEH!, alle geduldige en behulpzame familieleden en vrienden en de 21 bekende Vlamingen die met ons in zee wilden gaan voor onze affichecampagne. We zijn heel blij met deze vermelding als derde laureaat: het geeft moed om in ons prille bestaan als actieplatform al zo’n opsteker te krijgen. We danken daarom Democratie 2000 en vzw Trefpunt en de juryleden van deze prijs.

Wij blijven Antwerpen dan ook het vuur aan de schenen leggen en we zullen onze acties niet staken totdat we resultaten zien.”

Dankwoord

De postercampagne van BOEH! was nooit tot stand gekomen zonder de steun van het FMV. Daarom willen we bij deze graag de Federatie van Marokkaanse Verenigingen bedanken. Ook dank aan Pieter Bleuzé (www.projectbeta.be – fotografie) & Sara S’Jegers (ontwerp).