“Diversiteit blijkt alleen maar een handig onderwerp wanneer de verkiezingen naderen”

Knack, 17 juli 2018

Arabiste Arthemis Imaan Snijders houdt in naam van het collectief Baas Overr Eigen Hooffd!! de boerkini in Gentse zwembaden, en vooral de positie van Open VLD, SP.A en Groen in het dossier, tegen het licht: “Wederom een bittere teleurstelling bij wat een vreugdevolle overwinning had moeten zijn.”

Het zogenaamde ‘boerkiniverbod’ is onwettig. Zo oordeelde de Gentse Rechtbank van Eerste aanleg op dinsdag 10 juli. Voor ons bij BOEH! (Baas Over Eigen Hoofd, nvdr.) zorgde dit voor veel vreugde, maar vooral ook voor vertrouwen in het Belgische rechtssysteem.

Het vonnis is niet enkel een overwinning voor moslima’s, maar voor iedereen die zich bekommert om mensenrechten en de rechten van vrouwen in het bijzonder. Helaas sloeg de stemming snel om toen we vernamen dat de Stad Gent vrijwel meteen besliste om in beroep te gaan (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/07/13/gent-in-beroep-boerkini/). De reden die ze hiervoor geven lijkt positief, maar niets is minder waar. Laten we even de feiten op een rijtje zetten.

Een kleine voorgeschiedenis
De eerste klacht bij stad Gent over het discriminerende zwembadreglement dateert al van 2012 (https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20120607_00175983).In navolging van die klacht vroeg Resul Tapmaz (SP.A-schepen van welzijn, gelijke kansen en sport, nvdr.)van de stad Gent destijds een advies aan Unia. De conclusie was heel duidelijk, namelijk dat een verbod op bedekkende zwemkledij discriminerend is en gewoonweg niet te rechtvaardigen valt. Het stadsbestuur heeft toen hier niets mee gedaan. Gezien de vraag naar bedekkend zwemkledij in meerdere Vlaamse steden voorkomt, publiceerde Unia in 2017 hierover een uitgebreid en gemotiveerd advies. Ook dan heeft de stad Gent beslist om dit naast zich neer te leggen.

Diversiteit blijkt alleen maar een handig onderwerp wanneer de verkiezingen naderen.

Deze terughoudendheid en dubbelzinnigheid ten aanzien van hoofddoekgerelateerde thema’s zien we ook terugkomen in andere beleidsdomeinen. Zo heeft de stad na de verkiezingen van 2012 niet enkel een verbod op bedekkend zwemkledij behouden, ze hebben ook hoofddoekverboden in de verschillende beleidsdomeinen in stand gehouden.

In januari 2013, bij de publicatie van het bestuursakkoord, contacteerde BOEH! de stad Gent met de vraag waarom ze het hoofddoekverbod voor ambtenaren en scholieren had behouden. Helaas kregen we daar geen antwoord op. In samenwerking met verschillende Gentse organisaties werd
er al snel een burgerinitiatief opgezet met de eis om het hoofddoekenverbod voor ambtenaren in te trekken. Hierdoor moesten SP.A en Groen wel kleur bekennen. Gelukkig hebben ze ons toen niet opnieuw teleurgesteld en werd het verbod voor ambtenaren ingetrokken (https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20130527_00600521).

We kunnen ons echter niet van de indruk ontdoen dat hier een staaltje kiezersbedrog wordt opgevoerd. Wetende dat beide linkse partijen vóór de verkiezingen van 2012 van de daken schreeuwden dat ze tegen een verbod zijn – terwijl ze in de praktijk in stilte verschillende verboden toch mee in stand hebben gehouden. Ook in het onderwijs zien we dit terugkomen. Het is namelijk het stadsbestuur dat de inrichtende macht is van het Stedelijk Onderwijs. De coalitie kon dus perfect eerder het verbod voor leerlingen en personeel intrekken. Opvallend genoeg wachtten zij tot enkele maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/07/02/hoofddoek-verbieden-wordt-in-gentse-stadsscholende-
uitzondering/) om zich hierover uit te spreken (https://www.demorgen.be/politiek/gent-trekt-algemene-toelatingvoor-hoofddoeken-op-school-weer-in-na-felle-kritiek-b8ecfc93/). Nochtans stelden wij deze vraag al aan Gentse schepen van Onderwijs Elke Decruynaere (Groen) begin 2013. Haar antwoord toen was duidelijk: ‘de geesten zijn nog niet rijp’ oftewel islamofobie is nog te diep ingebakken in het onderwijs. En omdat sommige mensen racistische denkbeelden koesteren is het blijkbaar gerechtvaardigd om de mensenrechten van anderen te schenden.

Misschien was het Open VLD die het intrekken van het verbod in de weg stond? Hoewel zij mee besturen, vormen SP.A en Groen samen een nipte meerderheid in Gent. Politiek gezien kan je dan ook stellen dat die laatsten toch best wel wat onderhandelruimte hadden. Echter bleek al snel dat de coalitie geen woord zei over het hoofddoekenverbod voor ambtenaren, onderwijs en zwembaden in het bestuursakkoord. Heel erg teleurstellend.

Daarnaast is het ook enorm spijtig om te zien dat liberalisme vandaag erg voorwaardelijk is bij Open VLD. Minimale betrokkenheid van de overheid op het leven van het individu, behalve als het over de kledingkeuze van vrouwen gaat. De overheid die dicteert hoe een vrouw zich moet kleden heeft meer weg van autocratische buitenlandse regimes, dan met de zogenaamde verlichte principes waar zij zich menen op te baseren. Het was nota bene Christophe Peeters van Open VLD die in een discussie over het ‘boerkiniverbod’ in 2012 zei: ‘wij wonen hier in België en niet Iran’. Toch beslissen zij evengoed over hoe een vrouw zich moet kleden en wordt het zelfbeschikkingsrecht ingeperkt. Open VLD zou in deze het voorbeeld kunnen aannemen van Bart Somers, die zich toch net iets ‘liberaler’ opstelt als het gaat om de hoofddoek.

Het beroep
Waarom dan een beroep tegen de huidige beslissing? Er wordt beweerd dat het vonnis niet inclusief genoeg is en beroep daarom nodig is. Elke jurist valt achterover bij het lezen van dit besluit! Want als de stad Gent écht voor een inclusief beleid wou gaan, dan hadden ze het in eerste instantie nooit tot een proces moeten laten komen.

Daarnaast is het zo dat juridisch gezien het vonnis al inclusief is. De reden dat religieuze kleding vernoemd wordt is, omdat de aanklager het op deze gronde heeft ingediend, dat sluit echter niet uit dat alle andere bedekkende kledij geweigerd mag worden. Au contraire, dit besluit is ook al van toepassing op andere mensen die bedekkende zwemkledij willen dragen zoals; transgenders of andere mensen die zich daar prettig bij voelen.

Een beroep in dit geval heeft dan ook geen andere motivatie dan een vernietiging van het vonnis. Het gedraai en vooral het olciële persbericht dat naar buiten is gebracht door Groen en SP.A heeft dan ook geen andere intentie dan om de mensen een rad voor de ogen te draaien. Gezien de reputatie die Open VLD in Gent al heeft opgebouwd rond het onderwerp van hoofddoeken zou het ons niet verbazen als de partij ook hier politieke druk zou hebben uitgeoefend.

Het vertrouwen in Groen en SP.A neemt bij ieder debat over een hoofddoekgerelateerd onderwerp af.

Waar laat dat Groen en SP.A? In plaats van een misleidend persbericht zou het deze partijen, die zich tijdens verkiezingen zo hard maken voor diversiteit en het recht om een hoofddoek te dragen in het bijzonder, sieren om verantwoordelijkheid te nemen en een mea culpa te slaan. Bovendien lijkt het in het persbericht nu ook alsof zij de morele keuze hebben gemaakt om het verbod af te schaffen, terwijl ook dit onjuist is, het is via de rechter afgedwongen.

Het vertrouwen in deze partijen neemt bij ieder debat over een hoofddoekgerelateerd onderwerp af. Vooral omdat er vanuit individuele politiekers totale radiostilte valt en het enige wat we horen is, dat het debat een ameidingsmanoeuvre zou zijn van het begrotingstekort. Het een sluit het andere echter niet uit. Je kan je zowel tegen het begrotingstekort uitspreken als tegen de islamofobie en mensenrechtenschendingen van rechts. Inclusiviteit en diversiteit blijken echter alleen maar handige onderwerpen wanneer de verkiezingen naderen en als de strijd niet te politiek riskant is. Wederom een bittere teleurstelling bij wat een vreugdevolle overwinning had moeten zijn.

Arthemis Imaan Snijders
Dit opiniestuk werd geschreven en gepubliceerd in naam van Baas Over Eigen Hoofd!